Εφημερίδα, ΤΟ ΒΗΜΑ, 03/08/2020

Καθώς ακούγεται ότι είναι υπό σχεδιασμό κυβερνητικός ανασχηματισμός, θα ήταν μια ευκαιρία. Ο Πρωθυπουργός, με αφορμή αυτή την πιθανή αναδιάταξη ρόλων και προσώπων τακτικού τύπου, να εμπλουτίσει τη στιγμή με μια απόφαση δημιουργίας ενός νέου Υπουργείου. Ενός Υπουργείου Αισθητικής.

Μέσα στις απαιτήσεις της τρέχουσας διακυβέρνησης, των άμεσων αναγκών και των ορατών αιτημάτων, χάνονται συχνά τα σημαντικά και ουσιώδη, που καθώς αθόρυβα κα απαρατήρητα έχει η άρνησή τους ριζώσει, οι κυβερνώντες αυτό το  αντιπαρέρχονται, ως μη θορυβώδες και ελάχιστα εντυπωσιακό. Ανάμεσά τους η μέριμνα για το ωραίο, η φροντίδα και η επιμέλεια για κάθε τι που γεννάει αυθόρμητα πληρότητα και τέρψη.

Ακούμε συχνά, σε επανάληψη κουραστική, πόσο όμορφη είναι η Ελλάδα. Πέρα από το γεγονός ότι όλοι οι τόποι έχουν την ομορφιά τους, η πατρίδα μας έχει ένα φυσικό κάλλος ιδιαίτερο, μια ποικιλία φύσης και χρωμάτων μοναδική. Με τη θάλασσα να δέχεται το βλέμμα σου σε κάθε καμπή της διαδρομής σου.

Διατρέχοντας και αυτό το καλοκαίρι αυτό τον όμορφο τόπο, διαπιστώνεις τα τραύματα της ασχήμιας, που οι Έλληνες έχουν βαθιά χαράξει στο σώμα του. Μια ασέβεια συχνά επαναλαμβανόμενη. Έναντίον φύσης και ανθρώπων. Στον ελεύθερο ανοιχτό φυσικό χώρο, στον δομημένο, σε σημεία αναψυχής αξιοθαύμαστου κάλλους, στους δρόμους, στα βουνά, στη θάλασσα.

Τα γεμάτα σκουπίδια, πεταμένα από τα αυτοκίνητα, ρήθρα των επαρχιακών και αγροτικών δρόμων, μιλάνε για έναν τύπο ανθρώπου. Ιδιοτελή, αγενή, απρεπή, απαίδευτο, αδιάφορο για τον εαυτό του και τους άλλους. Βάρβαρο καταπατητή του κοινωνικού χώρου και του τόπου, που καμιά ομορφιά σχέσεων ή φύσης δεν ανακόπτει την καταστροφική ορμή του.

Γι΄αυτό, κ. Πρωθυπουργέ, θα ήταν μια ευκαιρία. Πέρα από τον μικρό και στιγμιαίο εντυπωσιασμό του σχεδιαζόμενου ανασχηματισμού, αποφασίστε τη δημιουργία ενός Υπουργείου Αισθητικής.

Να θέσει στον δημόσιο χώρο, με φωνή δυνατή και πρόθεση καθαρή, την ζωτική ανάγκη πολιτισμού. Αναζήτησης και προστασίας του ωραίου. Να φέρει την αξία του στο ύψος που του πρέπει. Να το φωτίσει ως ζωοποιό και μεγάλο, αυτό το αγαθό.

Ένα Υπουργείο Αισθητικής θα αναλάβει το δύσκολο έργο να αντισταθεί στους  οπαδούς της ασχήμιας. Να συγκρουστεί με τη συντεχνία των βαρβάρων, που σταθερά εκστρατεύει, ανενόχλητη, χρόνια τώρα, κατά του ωραίου, του χώρου και των ανθρώπων.

Δεν είναι χειμερικό το σχέδιο. Δεν πρέπει να γεννάει επιφυλάξεις ή δισταγμό η εξωτερική ματαιότητα του εγχειρήματος. Το νέο Υπουργείο δεν θα κληθεί να διδάξει φιλοσοφία. Να αντισταθεί μόνο θα κληθεί. Η ίδια η δημιουργία του θα ήταν ένα φωτεινό μήνυμα. Μια πρόσκληση θα είναι για ψηλάφισμα  του ωραίου, που τόσο απλόχερα ανθίζει δίπλα μας.

 

 

 

 

Εφημερίδα, ΤΟ ΒΗΜΑ, 26/07/2020

Αν αναστοχαστεί κανείς την κίνηση των πολιτικών μας πραγμάτων μετά το ’74, θα διαπιστώσει πολλές και αλλεπάλληλες ενθουσιαστικές εξάρσεις.

Η έλευση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, η υπέρμετρη εκλογική επιτυχία του τον Νοέμβριο, η ρητορική έξαψη εκείνων των ημερών, η ταχύτατη ενδυνάμωση του ΠΑΣΟΚ, η μεγαλειώδης νίκη του σε επτά μόλις χρόνια, η επιθετική του διακυβέρνηση, η δεύτερη νίκη το ΄85, όλα αυτά και άλλα, συνοδεύτηκαν από μικρούς και μεγάλους ενθουσιασμούς.

Αυτό το κλίμα του παρατεταμένου ενθουσιασμού όρισε εκλογικές συμπεριφορές, καθόρισε κυβερνητικές επιλογές και έγινε μέτρο και κριτήριο της σημασίας και της αξίας των πραγμάτων. Στους ευκαιριακούς κυματισμούς του ενθουσιασμού ταξίδεψε η σύγχρονη Ελλάδα.

Κάτω από την επιφάνεια παρέμεινε ανέγγιχτο το υπόβαθρο των πραγμάτων. Τα θεμελιώδη παραγνωρίστηκαν. Οι ιεραρχήσεις που εγκαταστάθηκαν έθεσαν το πρώτο δεύτερο και το δεύτερο πρώτο. Το ενθουσιαστικό ασήμαντο κέρδισε το απαιτητικό σημαντικό. Οι ενθουσιασμοί φούσκωσαν μπροστά στο μικρό και στιγμιαίο και αντιστάθηκαν  μπροστά στο δύσκολο και διαρκές.

Δεν προκαλεί ενθουσιασμό μια δύσκολη επιλογή και μια πειθαρχημένη εργασία για ένα καλό δημόσιο Σχολείο. Δεν γεννάει εξάρσεις στις πλατείες η πάντοτε  επείγουσα ανάγκη  ριζικής μεταρρύθμισης του κράτους. Δεν κινητοποιεί τα πλήθη η εγκατάσταση μιας σοβαρής συζήτησης για τη διεθνή θέση της χώρας. Το κύμα του ενθουσιασμού θα σηκώνει το «έξω οι βάσεις του θανάτου», «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο». Ποτέ δεν γέννησε ενθουσιασμό μια επιλογή μακράς διάρκειας, μια πρόταση ζωτικής σημασίας, όπως η ανάγκη της παραγωγικής ανασυγκρότησης. Ζωντανό και κυρίαρχο το πνεύμα του ενθουσιασμού  έγινε συνείδηση. Τα μνημόνια θα το πυροδοτήσουν και ως μέθοδος διαφυγής και άρνησης της πραγματικότητας θα βρει την κορύφωσή του.

Με αυτούς τους μάταιους ενθουσιασμούς πορευθήκαμε στο χρόνο. Περιπαλανώμενοι με τις οδηγίες τους φτάσαμε στο σήμερα. Και μέσα από αυτούς τους παιδικούς ενθουσιασμούς αναδύθηκε η συνείδηση μιας κοινωνίας, που συγκροτημένη σε μια μετέωρη ενότητα, συνεχίζει να αγνοεί το πραγματικό και να απωθεί το δύσκολο.

Αν καλέσεις σε μια ενδοσκοπική ανάγνωση της πορείας η πρόσκληση θα αποκρουστεί. Αν ζητήσεις ένα ταξίδι καταβύθισης σε αυτόν τον κόσμο των πενήντα τελευταίων ετών, θα βρεθείς αντιμέτωπος με την εχθρική άρνηση. Το απόσταγμα αυτού του κόσμου το ακούς καθημερινά να μιλάει μια προσβλητική γλώσσα, να επικαλείται τον παραλογισμό ως μέτρο, να μετέρχεται μεθόδων παρακμής και τέλους.

Ο ενθουσιασμός μοιάζει με ουτοπική γιορτή, που σε βγάζει από τις συνθήκες και το χρόνο. Τις τελευταίες ημέρες η επιθετικότητα της Τουρκίας δίνει αφορμή στην αναβίωσή του. Στο διαδίκτυο. Είναι ζωτικής σημασίας ότι οι υπεύθυνοι πολιτικοί αντιπρόσωποι στέκονται με ψυχραιμία απέναντι στη θανάσιμη παγίδα του.

 

 

 

Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 12/07/2020

 

Ακούγεται μάταιο. Ο χρόνος το διαψεύδει. Η πραγματικότητα διατηρεί τον τελευταίο λόγο. Πρόκειται για την κουραστική επανάληψη της ανάγκης για την επίμονη υπεράσπιση της πολιτικής. Την επίκληση της σημασίας της, του καθοριστικού ρόλου της και της οδηγητικής λειτουργίας της. Ακούγεται μάταιο. Δεν είναι. Και μια σπιθαμή από τη «γη» της να κερδίσεις, χρήσιμος θα είναι ο καρπός.

Αν η κοινωνία διαθέτει μια δυνατότητα επιμέλειας για τον εαυτό της, δεν υπάρχει άλλη από την πολιτική. Η δημιουργική λειτουργία της πολιτικής, είναι η μόνη μέθοδος μιας δημοκρατικής εξέλιξης, κοινωνικών κατακτήσεων και συλλογικών επιτευγμάτων μιας κοινότητας ανθρώπων στην αναμέτρηση με το χρόνο.

Οι  μέρες χρωματίζονται αρνητικά από πληροφορίες και αποκαλύψεις, που μιλάνε για πρακτικές κατάργησης της πολιτικής στην πράξη, άρνησης των κανόνων που την καθιστούν δυνατή, πνεύμα κατάχρησης εξουσίας, επιβολή και καταναγκασμό. Βλέπουμε λογικές που κυριάρχησαν για δεκαετίες να διεκδικούν την ανακύκλησή τους. Ο Α. Τσίπρας, καθώς τον ακούς, απαράλλακτα αντιγράφει το παρελθόν. Μοιάζει να οργανώνει στη φαντασία του μια επανάληψη.  Ένα χρόνο μετά την ήττα, καμιά αυτοκριτική, καμιά γενναιότητα αποδοχής. Λείπει η ευθύνη της αναγνώρισης των λαθών. Το ρεύμα της ήττας της πολιτικής τον ανέδειξε. Δεν μπορεί να της επιστρέψει την υποστήριξη, αντέχοντας το αυθεντικό βάρος της.

Όλα αυτά συντελούνται καθώς η Κυβέρνηση συμπληρώνει έναν χρόνο στην εξουσία. Έχοντας επιδείξει αξιέπαινη διαχειριστική επάρκεια στις μικρές ή μεγάλες κρίσεις που συνάντησε, δείχνει σήμερα, παρά την ευρύτατη κοινωνική αποδοχή, να αμφιβάλλει και να επιφυλάσσεται. Θα ήταν χρήσιμο, εάν επρόκειτο για μελετημένο δισταγμό. Περισσότερο για εσωτερική αμφιβολία, εκτιμώ, πρόκειται. Είναι μάλλον ο δικαιολογημένος φόβος, που οι δύσκολες αποφάσεις σε στρατηγικά μέτωπα, οι αναγκαίες τομές και πρωτοβουλίες, προκαλούν.

Η χώρα βρίσκεται για μια ακόμη φορά στη μεθόριο των πραγμάτων. Από την οικονομία μέχρι την τουρκική επιθετικότητα, η ζώνη είναι ναρκοθετημένη. Και εδώ η επιλογή της πολιτικής στην αυθεντικότητά της, είναι ο δρόμος. Ανοιχτή, δημόσια, ελεύθερη και γενναία συζήτηση απαιτείται για τα δύσκολα, που έχουμε μπροστά μας. Χωρίς ενημέρωση και επίμονη επεξήγηση κάθε πολιτική είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Δεν υπάρχει πολιτική στη σκιά. Ποιά είναι τα δεδομένα; Πως διαμορφώνεται στην έκτασή του το ζήτημα με την Τουρκία; Γιατί υστερεί η ενημέρωση του λαού πάνω στις σύνθετες πλευρές του;

Για κάθε δοκιμαζόμενη πολιτική, δεν υπάρχει άλλος δρόμος, παρά να ακολουθεί κανείς την απελευθερωτική οδό της. Αυτή είναι η άρνηση του συμβιβασμού, της αδράνειας και του φόβου. Κίνηση, αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Σε όλα τα μέτωπα. Διαφορετικά, κοινωνία και πρωταγωνιστής «θα μετράνε το θησαυρό που έχασαν».

*( Μόλις κυκλοφόρησε το τελευταίο βιβλίο του « Το Ελάχιστο Λεξικό συνεχίζει τη διαδρομή του»)

 





Εφημερίδα, ΤΑ ΝΕΑ, 18/07/2020

                                                           

Δίπλα στη συμπλήρωση ενός χρόνου διακυβέρνησης από την νέα ομάδα εξουσίας, συμπληρώνεται και το κεφάλαιο, το συμπαγές κεφάλαιο των προβλημάτων, που ορίζουν την Ελλάδα του σήμερα. Προβλήματα και αιτήματα που συγκροτούν την έσω κοινωνική και πολιτική της υπόσταση. Άλλοτε με τρόπο εκθαμβωτικά ορατό, άλλοτε με τρόπο υπονομευτικά  μεταμφιεσμένο. 

Μετά το χρόνο που πέρασε και με τα σημαντικά εμπόδια που συνάντησε στο δρόμο της  να έχουν με επιτυχία αντιμετωπισθεί (Έβρος, covid19 ), σήμερα βρίσκεται μπροστά στην οριακότητα της εποχής. Εδώ θα κριθεί μέχρι που και πόσο αντέχει η διαχειριστική της αντίληψη. Εδώ θα κριθεί η πολιτική αντοχή της επιλογής ισορροπίας και συμβιβασμών. 

Η οριακότητα της εποχής και ο πολιτικός χειρισμός της θα αποτελέσει τη ζώνη δοκιμασίας για την Κυβέρνηση. Είναι πάντα στη διακυβέρνηση αναγκαία μια επαρκής διαχείριση. Ποτέ όμως δεν εξαντλείται σε αυτή. Αν μια ομάδα εξουσίας δεν έχει μόνο σκοπό την αυτοσυντήρησή της, η διαχειριστική επάρκεια εξελίσσεται σε παγίδα, αφού η ικανοποίηση των αποτελεσμάτων του μικρού ορίζοντα παραπλανά και παγιδεύει. 

Πάντα θα επανέρχεται το σταθερό και αναπόδραστο. Το αίτημα της στρατηγικής θεώρησης. Μια ματιά των ορατών συνθηκών του παρόντος, που ψάχνει επίμονα την αόρατη κίνηση και τροπή, με σκοπό να της ορίσει ρυθμό και κατεύθυνση. Η Κυβέρνηση δεν μας κέρδισε την προσοχή με τις σταρατηγικές της ανησυχίες. Είναι σαν να μην την απασχολεί η ζωή την επομένη. 

Στη χώρα για δεκαετίες την αναμέτρηση κερδίζουν οι οπαδοί των προβλημάτων και οι εχθροί των λύσεων. Οι φίλοι των λύσεων δεν είχαν ιδιαίτερη τύχη στην κάλπη. Από μετάθεση σε μετάθεση, από σε αναβολή σε αναβολή, φτάσαμε στη σημερινή οριακότητα.
Οριακότητα στην οικονομία. Η κρίση του covid19 έφερε ύφεση, πηγές πλούτου όπως ο τουρισμός πλήττονται, παρδοσιακοί τομείς παραγωγής υστερούν, νέες παραγωγικές δραστηριότητες δεν εμφανίζονται, η καινοτομία είναι στα χαρτιά, οι πόροι συγκεκριμένοι, η διανομή τους με μεθόδους παλαιάς πολιτικής κοπής. Καμιά παραγωγική Ελλάδα δεν σκιρτά. Η Κυβέρνηση στέκεται και βραδυπορεί. 

Οριακότητα του κράτους. Έχει πια ωριμάσει όσο ποτέ μια γενναία μεταρρύθμιση στο κράτος, με δραματική διαγραφή της δουλοκτητικής φύσης του. Μεταρρύθμιση με προσανατολισμό τα διακαιώματα και όχι τη διάσωση προνομίων αυθαιρεσίας των «λειτουργών». Αξιολόγηση. Παντού. Αυστηρή. Απαιτητική. Ασφαλώς χρήσιμες οι παρεμβάσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη. Δεν αρκεί όμως μια λύση σην «κυκλοφορία» των εγγράφων. Ο πυρήνας των διατάξεων ελέγχου και γραφειοκρατικής παρεμπόδισης πρέπει να σπάσει. 

Οριακότητα της τουρκικής επιθετικότητας. Είμαστε σε  ριζικά νέα φάση στις σχέσεις μας με την Τουρκία. Το ζήτημα δεν τίθεται με παρρησία στον δημόσιο διαλογο. Πως στεκόμαστε απέναντι στη νέα συνθήκη των πραγμάτων, στην κλιμάκωση που έχουμε μπροστά μας; Ως που μπορούμε και αντέχουμε να πάμε; Με την Κυβέρνηση να έχει την πρώτη ευθύνη για αυτό, ας γνωρίζουμε ότι τα πράγματα που αποφεύγουμε να συναντήσουμε, θα μας συναντήσουν αυτά.

Ένα χρόνο στην  εξουσία. Και δεν έχει ακόμη με σαφήνεια η Κυβέρνηση απαντήσει. Η φύση της πολιτικής είναι μία. Είναι μια υπόθεση απέναντι και εναντίον. Και ακολούθως και μαζί συγκροτημένη δημιουργική δράση πέρα από το παρόν.  Απέναντι σε τι έχει τοποθετηθεί η Κυβέρνηση; Και υπέρ τίνος θα σχεδίαζε στρατηγικά τη δράση της;    

 

Εφημερίδα, ΤΟ ΒΗΜΑ, 19/07/2020

Τα πράγματα κρίνονται στον δημόσιο χώρο την ώρα της ανακεφαλαίωσής τους. Ούτε οι πρόωροι ενθουσιασμοί, ούτε οι ανώριμοι έπαινοι σφραγίζουν την τελική αποτίμηση. Αυτή έρχεται στην ώρα της. Όταν η ώρα αυτή έρθει, με τα δικά της πια γνωρίσματα και χαρακτηριστικά.

Θα μπορούσε η περιπέτεια και η (μικρή) δοκιμασία του
COVID-19 να είναι μια άσκηση. Και ο χειρισμός της πανδημίας από την Κυβέρνηση ήταν μια άσκηση. Άσκηση επιτυχημένη στην αρχή, που έλαβε ευρεία άδολη επιβράβευση και απλόχερα αναγνωρίστηκε, σχεδόν από όλους μας. Αν και η συμμόρφωση των πολιτών ήταν αποτέλεσμα του φόβου, η Κυβέρνηση καρπώθηκε την επιτυχία.

Και έρχεται το μετά. Μετά την πανδημία, όπως από επίσημα χείλη και δημόσιες στάσεις κυβερνητικών παραγόντων ελέχθη και διδάχθηκε. Λίγους μήνες μετά το επίσημο τέλος των μέτρων περιορισμού, η πανδημία μάλλον εξελίσσεται άσχημα. Και η ανησυχία επανέρχεται.

Την αυστηρή Κυβέρνηση διαδέχθηκε μια χαλαρή συμπεριφορά. Οι Αρχές, παρούσες παντού τις μέρες των μέτρων, εξαφανίστηκαν την επομένη. Η άσκηση βαδίζει στην αποτυχία της. Ο κυβερνητικός συμβιβασμός μπροστά στην ανάγκη άρσης των μέτρων στάθηκε καταλυτικός. Αν κυκλοφορήσει κανείς στη χώρα, όπου και αν ταξιδέψει και αν σταθεί, η ίδια διαπίστωση. Σχεδόν κανείς δεν τηρεί τα περιοριστικά μέτρα. Η «διδασκαλία» της πιεστικής επικοινωνίας δεν άφησε τίποτα στην πράξη. Εξατμίστηκε σαν πρωϊνή πάχνη.

Η άσκηση ευθύνης απέτυχε. Αναμενόμενο ήταν. Ο λαός αυτός εχθρεύεται την ευθύνη. Την ευθύνη απέναντι στον άλλον, που εμπεριέχει την εκτίμηση εαυτού και την ευθύνη προς εαυτόν. Στην εσώτερη αυτή πραγματικότητά μας, που αποτελεί τον πυρήνα της καθυστέρησής μας, συμπράττει η ύστερη κυβερνητική δαιχείριση. Επιφύλαξη, δισταγμός, αποφυγή ενόχλησης. Η χαλάρωση έρχεται σαν παροχή.

Μέσα σε αυτό το πνεύμα της παροχής εκ μέρους της εξουσίας νέων, κατακτημένων συνθηκών εξόδου από την πανδημία, ελήφθησαν οι αποφάσεις. Και κυρίως η άρρητη απόφαση αποφυγής ελέγχου και κυρώσεων. Μέσα στην επικοινωνιακή έξαψη της διαχείρισης εντύπωση προκαλεί η αναζήτηση λύσης για τα πανηγύρια. Η απαγόρευσή τους τον Ιούλιο μιλάει για το δισταγμό και τη φιλοσοφία παροχής που τον συνοδεύει. Στην Ελλάδα ο μήνας των πανηγυριών είναι ο Άυγουστος. Όχι ο Ιούλιος. Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές ο Αύγουστος παραμένει ελεύθερος απαγορεύσεων. Σαν να απειλείται η λαϊκή παράδοση!

Θα μπορούσε ο
COVID-19 να διδάξει μια νέα στάση. Η διδαχή του μετά τον περιορισμό είναι μόνο αυτά που φανερώνει η αποτυχία της άσκησης. Της άσκησης ευθύνης. Για άτομα και κοινότητα. Καλή η κυβερνητική επικοινωνία, αλλά ποτέ καμιά επικοινωνία δεν έγινε πολιτική. Γιατί πολιτική και επικοινωνία είναι αδιαίρετες έννοιες. 

 

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd